Logo dedriehoek.net


Foto: Van Gaalen Media

Column Klaas van der Munt* - Het begin van alles: goede toekomst voor iedereen

  Column

In deze serie columns heb ik geprobeerd duidelijk te maken dat de economie dynamisch is, steeds in beweging is en in herhaling valt als het gaat om vraagstukken die ook nu spelen (met uitzondering van corona). De economie verandert steeds en vraagt nieuwe aanpassingen.

Wat ik mis is dat mensen die leiding geven aan het economisch proces doen voorkomen dat de chaos van nu nieuw is. Men geeft niet aan een en ander op te lossen met ervaringen uit het verleden en de wetenschap van nu. Economie is rekenen wat samengaat met causale afhankelijkheden en bewegingen.

De geldstromen kunnen wij vergelijken met waterstromen. Steeds als er in de natuur te veel water is vindt het een weg naar de zee of meren. Met geldstromen is dat andersom: van de zee of het meer (dus: banken) naar de bron van de economie (mensen).

Geldstromen
In mijn vorige column ging het over twee banken: Stockholm Banco en Wisselbank in Amsterdam. De Wisselbank had als belangrijkste het stabiliseren van de gulden en het behouden van de waarde ervan. Een tweede geldstroom via kassiers ondermijnde dat. Ook kooplieden in die tijd was niets vreemd: ze gebruiken beide ‘systemen’ in hun voordeel. Het resultaat was dat de Wisselbank-gulden meer waard was dan de kassier-gulden. Wij kunnen weer in herhaling vallen. Krediet - vertrouwen en overmoedigheid van banken zijn als golfbewegingen door de tijd gegaan.

Ook het einde van de Wisselbank kwam door de financiële crisis van 1773. Net als Stockholm Banco de Centrale Bank van Zweden werd Wisselbank de voorloper van De Nederlandsche Bank (DNB) de Centrale Bank van Nederland.

Presidenten
Nog even naar het heden. Wij hebben nu de euro en de Europese Centrale Bank (ECB). De opdracht die ECB heeft volgens het Verdrag van Maastricht is het bewaken van de stabiliteit van de euro. De opstellers van het conceptverdrag (voordat het definitief werd) waren Lubbers en v.d. Broek. Zij hebben nauwkeurig aangegeven wat daarvoor nodig is. Wij hebben nu verschillende ECB-presidenten meegemaakt. De eerste, tot op heden de beste, was Wim Duisenberg en daarom mocht hij maar een halve ambtstermijn aanblijven. Hij had de tijd mee, zeggen critici over hem. De slechts tot op heden is Mario Draghi (super Mario).

Prijs 
Een centrale bank moet onafhankelijk zijn van politieke invloeden. De toenmalige Franse president François Mitterrand was tegen Wim Duisenberg, omdat hij wist geen invloed te hebben op het beleid van ECB.
Gerrit Zalm, destijds minister van Financiën, moest ook een veel lagere omrekenfactor accepteren van gulden naar euro. Ook dit wordt in verband gebracht met de benoeming van Wim Duisenberg als ECB-president.

In zekere mate verzaakte de politiek in Brussel toen het erop aankwam en liet de onzekerheid met betrekking tot de euro aan ECB - Mario Draghi. Hij redde de euro met zijn beroemde uitspraak, maar zal hij ook beseft hebben wat de ‘prijs’ zal worden?

Dienst bewezen?
Heeft Draghi daarmee Europa een dienst bewezen? Gedeeltelijk wel, maar het heeft ook veel diepere economische problemen veroorzaakt. Niet alle landen, met name Duitsland en vooral Frankrijk, hielden zich niet aan de norm met betrekking tot de staatsschuld (30% van BBP = bruto binnenlands product) zoals is afgesproken in Maastricht.

Wat kan de politiek doen om terug te keren naar de economische causaliteit? Wetmatigheden herstellen, normale rente en inflatie, niet-noodzakelijke economische groei, lagere belasting waardoor het inkomen stijgt en hogere belasting oplevert, enzovoort. Het alleen overlaten aan de economie heeft geleerd dat dan niet iedereen daarvan even veel profijt heeft.

Jammer
Ik vind het heel jammer dat ik door omstandigheden deze columnserie niet kan afmaken. Bedankt voor het lezen van mijn stukjes en ik wens u een gezonde en heel goede toekomst.

*Onder dit pseudoniem heeft hij wekelijks een column geschreven in deze krant over alles wat met de economie te maken heeft.

Meer berichten