Logo dedriehoek.net


Foto: Van Gaalen Media

Column Klaas van der Munt - Het begin van alles: Vertrouwen is het grootste goed

  Column

Met de reis door de geschiedenis zijn wij aangekomen in Amsterdam, de stad waar bijna alles kan en mogelijk is. Maar eerst gaan wij nog even naar Zweden. De Zweedse overheid greep in bij de Stockholm Banco. De Zweeds-Nederlandse Bankier Wittmaeker heeft niets geleerd uit het verleden. Jong geleerd is oud gedaan. Als kind keek ik op tegen banken, de gebouwen waren monumentaal (de Twentsche Bank en Amro- bank) en stonden in rustige deftige wijken. Banken waren ‘rijk; en voor deftige mensen.

Op de lagere school was schoolsparen mogelijk. Ik kreeg toen of 5, 10, 25 cent van mijn ouders om op school mee te kunnen sparen. Op de spaarkaart werd dan een zegel geplakt die de waarde van de ‘inleg’ aangaf. Als de spaarkaart vol was, nam je die mee naar huis en bracht je deze naar het postkantoor. Later kreeg je dan het Postspaarbankboekje met het tegoed er op. Zo werd sparen en vertrouwen gekweekt. De mensen in die tijd (na de Tweede Wereldoorlog) hadden een groot vertrouwen er in dat hun spaargeld veilig opgeslagen werd in grote kluizen of goed belegd werd. Vertrouwen is het allergrootste goed dat er is, daar berust in wezen alles op.

Vertrouwen komt te voet, maar gaat te paard. De Stockholm Banco misbruikte het vertrouwen van zijn klanten. De dekking, zoals de wissel, was uit ‘balans’ geraakt. De dekking door middel van zilver of koper was te laag. Elk biljet dat de bank uitgaf was gedeeltelijk of helemaal niet meer gedekt. De Zweedse overheid verbood de bank nog biljetten uit te geven, maar het kwaad was al geschied: het vertrouwen was weg. In 1668 ging Stockholm Banco failliet en werd nog omgevormd tot Riksens Ständers Bank, wat later de Zweedse Centrale Bank zal worden. Als wij een vooruitblik maken met betrekking tot het monetaire beleid en de dekking van de waarde van het heden ten daagse geld. Dan is er een zooitje van gemaakt, met uitsluiting van de pandemie.

Terug in Amsterdam: het gemeentebestuur zag het belang van een goede samenwerking tussen overheid en particulier initiatief. Amsterdam gaf de Koopmansbeurs een dominante plaats in het centrum. De Wisselbank kreeg een onderkomen in het oude stadhuis, op 31 januari 1609. Het drama met de Stockholm Banco was hier natuurlijk ook bekend. We zullen zien dat er parallellen zijn. Ook in Amsterdam was het vertrouwen in het geldsysteem laag. Er waren te veel verschillende munten, waarvan de intrinsieke waarde niet overeenkwam met het metaalgewicht: een zogenaamde lichte munt. De Wisselbank wilde dat vertrouwen herstellen, maar hoe? Zij deed dit door, wat wij nu noemen, een gestandaarde gulden munt uit te geven. Dit zou zorgen dat de waarde van de gulden stabiel bleef.

De tijden zijn niet werkelijk veranderd, integendeel. De werkelijke financiële monetaire vraagstukken zijn veel dieper. Net als nu waren er toen twee geldstromen, een contante en via de bank. De constante geldstroom liep via de kassier en daar kon je wel eens een lichte munt ontvangen bij betalingen. Nu zien wij toch hetzelfde ,het crypto circuit en het reguliere circuit(systeem banken). Twee geldsystemen die totaal anders zijn en min of meer gescheiden tot stand komen en in stand worden gehouden.

Meer berichten