Logo dedriehoek.net


Foto: Van Gaalen Media

Column Klaas van der Munt* - Het begin van alles: Schippersbeurzen

  Column

Heb je ook wel eens het gevoel dat je hard werkt, veel doet, maar dat je niet vooruitkomt? Dat je geen resultaat ziet van datgene wat je hebt gedaan. In zo’n fase van de economie moet men zich in de midden van de 16e eeuw ook hebben gevoeld.

Moet je je voorstellen: alles wat gedurende het Twaalfjarige Bestand tijdens de Tachtigjarige Oorlog is opgebouwd was enorm. Maar bij het hervatten van de oorlog zou dat teniet kunnen gaan. Wat ontbrak waren de middelen en inzichten om verworven omstandigheden in stand te houden, met inachtneming van de oorlogssituatie.

Einde glorietijd
Het vervoer over land was al moeilijk binnen ‘Europa’ vanwege alle lokale conflicten, vooral in het Duitstalig gebied. Maar ook door slechte middelen en wegen. Voor massagoederen ging dat nog wel, maar voor stukgoed niet. Het einde van de glorietijd van Antwerpen en kwam in 1585. Antwerpen moet zich overgeven aan Margaretha van Parma, de landvoogdes. Om de Spanjaarden dwars te zitten sloten de Zeeuwen de Schelde af. Op oude landkaarten kun je zien dat de Schelde een deltarivier, die moeilijk te bevaren was. Ook nu nog.

Voordeel
Maar we zouden geen Hollanders zijn als we ook geen voordeel zagen. Zoals al eerder geschreven is: Antwerpen was meer een schippersbeurs. Op een schippersbeurs werden ladingen aangeboden door handels- en kooplieden. Door loven en bieden vond lading een schip om op vervoerd te worden. Je begrijpt dat dit geen ideale situatie was. De regels zouden dan ook snel aangepast worden.

Eén van die regels was dat een lading moest passen bij het draagvermogen van het schip. En later volgde de regel: een bepaalde lading werd eerst aangeboden aan een bijpassend schip dat het langst stil had gelegen doordat het geen passende lading had gekregen. Eigenlijk was dit een systeem van toewijzing van een lading er één van bod en acceptatie, in plaats van aanbod en vraag.

Schippersbeurzen
In alle belangrijke havens ontstonden schippersbeurzen. Doordat er koloniën waren ontstaan (veroverd), nam de scheepvaart toe. De zeekaarten werden nauwkeuriger en het kompas was uitgevonden. Men bouwde grotere en andere typen zeeschepen, later meer daarover. Beurzen ontstonden nu ook in andere steden, zoals Londen en Amsterdam.

Andere ontwikkeling
De beurs in Amsterdam onderging een andere ontwikkeling dan bijvoorbeeld in Londen. In Holland ontstonden twee belangrijke beurzen: de financiële en schipperbeurs. Door deze scheiding van zaken ontstond hier ter lande een belangrijke ontwikkeling, waar wij heden ten dage nog trots op mogen zijn.

*Onder dit pseudoniem verschijnt wekelijks een column in de krant over alles wat met de economie te maken heeft.

Meer berichten