Wim Langenhof en Jan van der Kolk in de wagenmakerij aan de Rijssensestraat.
Wim Langenhof en Jan van der Kolk in de wagenmakerij aan de Rijssensestraat. (Foto: Van Gaalen Media)

'Het moet authentiek blijven'

In verband met de coronamaatregelen en beperkte ruimte blijft Wagenmakerij Langenhof aan de Rijssensestraat voorlopig gesloten. "En dat vinden we echt heel jammer, want we hadden ons zo verheugd op dit jaar", vertelt Jan van der Kolk. "Met de Holtloze erbij hebben we alles goed voor elkaar en dan gaat het niet door. Daarnaast is het heel leuk om over de wagenmakerij te vertellen en dingen te zien laten zien. Als Wim (Langenhof, red.) de machines aanzet vindt iedereen dat prachtig. Natuurlijk hebben we het er wel over gehad: als de maatregelen verruimd worden, denken we erover na om op Open Monumentendag open te gaan.

door Jolien van Gaalen / Van Gaalen Media

WIERDEN -  “Ons doel is om het ambacht van wagenmaker levend te houden”, aldus Jan. “Het is erg jammer dat dit nu niet kan. Veel kleine musea zijn dicht, zoals Buisjan in Enter en het Weverhuisje in Almelo. Voor ons betekenen de maatregelen dat we eigenlijk maar één persoon tegelijk kunnen ontvangen, tenzij het een gezin of mensen uit hetzelfde huishouden betreft. Daarnaast is het zonde om hier looproutes aan te geven. En het werken met reserveringen in de zomervakantie is voor veel mensen een belemmering, ook voor ons. De maatregelen zijn voor ons net wat te veel. Maar we willen graag ons verhaal vertellen.”

Geopend in 1917
“De wagenmakerij is in 1916 gekocht door Jan Langenhof”, vertelt Wim Langenhof. “Hij was op dat moment net getrouwd en ging hier wonen met zijn vrouw. In 1917 is de wagenmakerij geopend.” Jan: “Beiden kwamen uit Enterbroek. Ik vertel altijd trots dat onze opoe is geboren in de Kattelaar, bij het Binnengait.” In 1917 opende de wagenmakerij de deuren. “Zij zijn begonnen met kiepkarren, kruiwagens, kleedwagens (huifkar met kleed erover, red.), ploegen en eggen. Er was niet meteen personeel, maar vrij snel zijn er twee medewerkers bij gekomen. Ook de twee zoons, van een jaar of 10/12, hielpen mee. De vader van Wim is later ook in het bedrijf komen werken.”

Machinepark
Er werd een heel machinepark aangeschaft. “Dat was in die tijd een hele investering om dat aan te schaffen. Zeker omdat het ook nog eens goede degelijke machines waren, want ze werken nog steeds. Dat geeft wel een heleboel herrie, maar de machines zijn dan ook 100 jaar oud en voldoen niet aan de veiligheidseisen van nu. Vandaar dat hier ook geen wagens meer gemaakt worden, mocht er nog belangstelling voor zijn. Maar destijds was het een florerend bedrijf met verschillende medewerkers.”

Tractoren
In de jaren 60 kwam er flink de klad in. “In 1963 overleed onze opa en rond die tijd kwam ook het omkeerpunt wat de wagenmakerij betreft. Er kwamen tractoren en wagens met rubberen banden, niemand wilde nog een wagen met houten banden. Er waren in 1964 meer boeren met een trekker dan met paard en wagen. En vanaf dat moment ging het heel hard. Er kwam veel meer animo voor metaal en rubberbanden, dan moet je met het bedrijf een hele omslag maken. En dat is niet gebeurd. Wel is alles blijven staan. Wims vader hield er niet van om spullen weg te doen, dus is het eigenlijk aan hem te danken dat het bewaard is gebleven. Jarenlang hebben de producten onder het stof gegaan en is er bedrijfsmatig niks meer mee gedaan. Totdat een jaar of zeven het idee is opgepakt om hier toch iets van te maken. De stichting is opgericht om dit te bewaren voor komende generaties. Maar er moest wel wat gebeuren. Zo was het dak in heel slechte staat. Om fondsen te verkrijgen moet je een stichting hebben. Ook de gemeente heeft medewerking verleend. En dit alles heeft heel goed uitgepakt, want we hebben financiële ondersteuning gekregen van verschillende fondsen. Hiermee konden we het dak repareren, dat was zo lek als een mandje. We waren er net op tijd bij en hadden niet langer moeten wachten, want als er water op de machines was terechtgekomen, was dit niet doorgegaan. En als je eenmaal bezig bent, smaakt het naar meer. Zo is het motorhok weer aan de wagenmakerij gebouwd, om het terug te brengen in de oude stijl. Wim had nog tekeningen van het hok met daarin een stationaire motor van Deutz. Een vergelijkbaar exemplaar staat er nu weer om de machines aan te drijven. We hebben dit zo gemaakt dat nu nog steeds werkt zoals toen."

Holtloze
De Holtloze is vorig jaar op Open Monumentendag geopend door burgemeester Doret Tigchelaar. Een holtloze is een plek waar vroeger hout bewaard en gedroogd werd. Deze nieuwe ruimte dient als een ontvangstruimte. "Zo kunnen we mensen gastvrij ontvangen en hier het verhaal vertellen. Dit betekent ook dat de wagenmakerij authentiek kan blijven en niet voorzien hoeft te worden van allerlei zitjes. We hadden dus een mooie nieuwe ontvangstruimte, de burgemeester bij de opening, nieuwe borden aangeschaft en niet veel later kwam corona."

In de Holtloze staan schaalmodellen, een tekening met een dwarsdoorsnede van een boerenwagen, een prijslijst en er hangt ook een foto van een vliegtuig, die hier in 1932 is gemaakt. Cees van der Heijden, zoon van de maker, vertelt hierover en hoe zijn vader het vliegtuig net buiten Wierden in de lucht probeerde te krijgen, maar dat helaas niet lukte."

Veel bezoekers
2019 was een topjaar. "We hebben veel bezoekers gehad, waaronder meerdere groepen en klassen die werkten met het thema vervoer of op reis. Want vroeger gingen mensen met boerenwagens op reis, maar deden hier ook boodschappen mee en gingen op familiebezoek. De kinderen waren heel enthousiast, dat vergeet ik niet zo gauw weer. Een jongetje vertelde dat hij het hartstikke mooi vond. Er is zoveel te vertellen, dat het niet moeilijk is om groepen een uur of anderhalf uur bezig te houden."

Vriend
In deze tijd kunnen mensen wagenmakerij Langenhof steunen door vriend te worden, dat kan vanaf 25 euro per kalenderjaar."Daarmee maken zij de instandhouding van de wagenmakerij mede mogelijk. Zij ontvangen als eerste het laatste nieuws en krijgen een uitnodiging voor de jaarlijkse Monumentendag, mocht dat dit jaar toch doorgaan. Als de maatregelen verruimd worden, willen we erover nadenken op deze dag, 12 september, open te gaan. Daarvoor hebben we wel ideeën, maar nog geen concrete plannen. Het zou wel mooi zijn als de wagenmakerij toch nog even open kan." Kijk voor meer informatie op de website

Meer berichten

Het lokale nieuws in uw mailbox ontvangen?

Aanmelden