"Boeren zijn ook onderhouders van het landschap en elementen als houtwallen," aldus Ryan Nijzink. Foto: Wilco van Dijen.
"Boeren zijn ook onderhouders van het landschap en elementen als houtwallen," aldus Ryan Nijzink. Foto: Wilco van Dijen. (Foto: Wilco van Dijen)

Beloon boer beter voor groene diensten

door Ryan Nijzink - lid schaduwfractie ChristenUnie

WIERDEN/ENTER - De boeren in Nederland hebben het zwaar te verduren. Een oorzaak hiervan lijkt het business model dat voornamelijk gericht is op maximalisatie: zoveel mogelijk produceren tegen zo laag mogelijke kosten. Een direct gevolg van het Europees gemeenschappelijk landbouwbeleid (GLB) dat boeren tientallen jaren deze kant op dwong.

Een andere oorzaak is de scheve verdeling van macht in de keten. De supermarkten hebben zoveel macht dat ze boeren indirect dwingen tot maximalisatie. Dat uit zich bijvoorbeeld in kiloknallers van vlees, een zeer ongewenst fenomeen! Boeren zijn naast voedselproducenten ook onderhouders van het landschap. Of zoals iemand het onlangs noemde: 'Boeren zijn de stoffeerders van het landschap'. Ze telen niet alleen gewassen, ook beheren ze landschapselementen zoals singels en houtwallen. Hier genieten we allemaal van en het is belangrijk voor de instandhouding van flora en fauna. Hier is sprake van algemeen nut. Dat boeren voor landschapsonderhoud vaak geen beloning ontvangen is vreemd. Het is daarom goed om te constateren dat het Europese landbouwbeleid zich steeds meer richt op vergroening in plaats van productie. En minister Schouten (LNV) presenteert nog dit jaar een landbouwvisie waarbij, zo vermoed ik, ruime aandacht zal zijn voor verduurzaming van landbouw en bevordering van biodiversiteit.

Niet zomaar
De Nederlandse landbouw is een topsector en staat bekend als producent van veilig voedsel met relatief weinig milieu-impact en oog voor dierwelzijn. De exportwaarde van landbouwproducten was in 2017 bijna 92 miljard euro (bron: CBS). Hier kunnen we niet zomaar aan voorbijgaan. Er blijven daarom naar mijn mening in de toekomst gebieden waar hoogproductieve grondgebonden landbouw plaatsvindt, waarbij met geavanceerde machines en stallen milieu- en diervriendelijk geproduceerd wordt. Schaalvergroting gaat hier door (maximalisatie). Anderzijds zijn er gebieden waar kleinschaligere landbouw en natuur meer geïntegreerd worden en boeren goed verdienen aan beheer van natuur en landschapselementen (optimalisatie). Voorwaarde is dat boeren er beter van worden. Dat kruidenrijk grasland bijvoorbeeld niet alleen goed is voor de bijen maar ook voor de portemonnee van de boer. En singels en houtwallen niet in de weg staan maar geld opleveren. Nu is dat lang niet altijd het geval.

Kans
Voor de gemeente Wierden is dit een kans. Het mooie landschap kan versterkt worden door boeren extra te belonen voor groene diensten. Denk aan het afsluiten van langlopende contracten met boeren over beloning van landschapsonderhoud en de financiering van nieuwe landschapselementen. Nu gebeurt dat nog te weinig. De ChristenUnie gaat voor eerlijke beloning, duurzame landbouw en sterke natuur. De partij waar ik me thuis voel.

Meer berichten